* نگاهي به تكاپوي سياسي - فرهنگي فراماسونري در ايران - 3 *

zohoor

بر گرفته از روزنامه کیهان مورخ : چهارشنبه دوم خرداد 1386 - 6 جمادي الاول 1428
پيوند فراماسونري و استعمار

دكتر موسي نجفي - موسي حقاني
حضور بسياري از متفكران عصر روشنگري (سده هجدهم ميلادي) درتشكيلات فراماسونري نظير ژان ژاك روسو، ولتر و منتسكيو و حضور فراماسونها و تشكيلات فراماسونري درجريانات سياسي - اجتماعي مهمي نظير انقلاب فرانسه و انقلاب آمريكا، كه حركتهاي بورژوايي بودند، نشان دهنده همبستگي اين دو جريان با يكديگر مي باشد. غلبه و رشد بورژوازي در غرب و درپي آن وقوع انقلاب صنعتي در انگلستان و ساير كشورهاي اروپايي موقعيت ممتازي را در عرصه اقتصادي و نظامي به كشورهاي غربي بخشيد و توازني كه قبلاً ذكر شد، به اين ترتيب به نفع كشورهاي غربي به هم خورد و كشورهاي غربي را با توجه به دست يافتن بر توليد مازاد بر نياز از يك طرف، و نياز به بازار فروش، مواد خام و نيروي كار ارزان قيمت از سوي ديگر، متوجه كشورهاي ديگر كرد و هجوم استعماري كشورهاي غربي را به دنبال آورد. نتيجه اين حركت بروز جنگهاي وحشتناك، كشتار مردم مناطق مورد هجوم و ترويج و احياي برده داري بود. اين نخستين گام هاي استعمار بود كه با اتكا بر نيروي باروت و كشتيهاي توپدار برداشته مي شد. تداوم اين برخورد با توجه به هزينه هاي سنگين لشكركشي، بيدارشدن روح مقاومت در ملل تحت هجوم و رشد خودآگاهيهاي آنان نسبت به پديده استعمار را در پي داشت. بر اثر گسترش مخالفتها، تداوم چنين روشي در درازمدت نه ممكن بود و نه مقرون به صرفه، لذا كشورهاي استعمارگر به فكر تغيير شيوه افتادند. ابتدا، پس از هر اشغال، به يك سلسله كارهاي فرهنگي دست زدند و سپس كم كم از برخوردهاي آشكار خودكاستند و به مدد نيروهاي بومي كه در مدت حضور بيگانگان ازفرهنگ خود تهي گشته بودند وبه عنوان عوامل آنان عمل مي كردند، از دور به كنترل اوضاع و حفظ منافع خود پرداختند. اين شيوه جديد كه در آن نقش عوامل بومي از اهميت بسياري برخوردار است به «استعمار نو» و شيوه قديمي كه مبتني بر اشغالگري به وسيله نيروهاي نظامي و اداره كشور به صورت مستقيم به دست اشغالگران بود به «استعمار كهنه» معروف شد. كاركردهاي لژهاي فراماسونري در استعمار نو مفهوم پيدا كرد و به صورت ابزاري درخدمت هدفهاي توسعه طلبانه كشورهاي استعمارگر قرارگرفت. وظيفه اين لژها تربيت نيروهاي بومي كشور اشغال شده براي اداره كشور به نيابت از نيروهاي اشغالگر بود. به دليل همين كاركرد پس از آنكه انگلستان هندوستان را اشغال كرد به يكباره صدها لژ فراماسونري درآن سرزمين ايجاد شد، و در پي اشغال مصر به دست ناپلئون بلافاصله لژ فراماسونري تأسيس شد و به فعاليت پرداخت. به دليل كارآيي لژهاي فراماسونري در تداوم سلطه بر كشورهاي اشغال شده، كشورهاي غربي بعدها درمواردي نظير ايران بدون توسل به اشغال كشور اقدام به تأسيس لژ فراماسونري نمودند، كه خود به نمادي بورژوازي تبديل شده و در خدمت استعمار بود و به تثبيت و تداوم چپاول كشورهاي مستعمره كمك مي كرد. البته اين در حالي صورت مي گرفت كه شعار برابري، برادري، آزادي همچنان در زبان مناديان «برادري» جاري بود. نمونه جالبي از اين تناقض كه ثابت مي كند شعار مزبور صرفاً در راستاي منافع بورژوازي براي فراماسونري مفهوم پيدا مي كند، اظهارات منتسكيو، روشنفكر عهد روشنگري و عضو جمعيت فراماسونري، در خصوص سياهان و حمايت وي از برده داري است. وي مي گويد: «اين موجودات كه يكسره به رنگ سياه هستند با چنان بيني پهن كمتر مي توانند مورد توجه قرار بگيرند. بسيار سخت است كه بدان باور شويم كه خدا، كه موجودي خردمند است، بايد در چنين اندام سياه و زشتي، روان، به ويژه رواني پاك دميده باشد». بنابر اين اظهارات، روشن مي شود كه منظور از برابري، برابري انسانها نيست. بلكه منظور كسب برابري با طبقه اشراف و فئودال است كه بورژوازي طالب آن بود و منظور از آزادي نيز، آزادي از قيود كليسا و فئوداليسم بود كه مانع پيشرفتهاي مورد نظر بورژوازي بود. با تحقق يافتن اين شعارها در غرب و تثبيت طبقه بورژوا، حال مي بايست از اين شعارها براي فريفتن افراد ساده دل سود جست و بساط استعمار را در كشورهاي داراي منابع و نيروي كار ارزان گسترد. با اين هدف بود كه غرب پس از تثبيت بنيادهاي جديد خود، متوجه كشورهاي ديگر خصوصاً كشورهاي اسلامي و از جمله ايران شد. لازم به ذكر نيست كه كشورهاي اسلامي به جهت مخاصمات طولاني با كشورهاي مسيحي به عنوان جدي ترين مانع و دشمن براي جهان مسيحي محسوب مي شدند و مسيحيان اين بار با ديد و برداشتي متفاوت از مسيحيت به مقابله با مسلمانان برخاسته بودند. آنان نمي خواستند فقط فاتحان مسيحي جهان باشند، بلكه هدفهاي مادي نيز در سر داشتند. در اين تهاجم علاوه بر فراماسونري، كليساي مسيحي نيز در خدمت استعمار درآمد و مبلغان مسيحي همراه با مأموران نظامي، سياسي و جاسوسان غربي براي تبليغ مسيحيت و جاسوسي به كشورهاي اسلامي سرازير شدند. صبغه اسلام ستيزانه اين تهاجم از اظهارات ولتر، روشنفكر فراماسون، قمارباز و ر باخوار كه آرأ وي تأثير تعيين كننده اي در تحولات اروپا به نفع بورژوازي داشت آشكار مي شود. وي خطاب به كاترين دوم امپراتريس روسيه كه در حال جنگ با سلطان مصطفي امپراتور عثماني بود مي نويسد: «. . . اين يك حقيقت است كه من همواره از خداي آفتاب خواسته ام كه پرچم محمد(ص) را به دست آن ملكه بسپارد. »
زمينه ها و چگونگي نفوذ فراماسونري در ايران با ذكر مقدمه فوق به بررسي زمينه ها و چگونگي نفوذ فراماسونري درايران مي پردازيم. نفوذ فراماسونري درايران ارتباط تنگاتنگي با روابط ايران با كشورهاي اروپايي دارد و اساساً پديده فراماسونري از طريق آن كشورها وارد ايران شد و با حمايتهاي آنها رشد و نمو يافت. تاريخچه روابط ايران با كشورهاي غربي به دوران حكومت آق قويونلوها بر ايران، كه مصادف با فتح قسطنطنيه به دست امپراتوري عثماني بود، بازمي گردد. در اين دوره تخاصمات دول اروپايي و دولت عثماني به اوج خود رسيده و راه دريايي تنگه سوئز با فتح قسطنطنيه بر روي اروپاييان بسته شده بود. لذا دول اروپايي به فكر ايجاد رابطه با دولت آق قويونلو افتادند تا به وسيله آنها جبهه ديگري را در پشت نيروهاي عثماني و در برابر آنها بگشايند. اين ارتباط چندان استوار نشد. بعدها، در دوره صفويه، تلاش ديگري را دول اروپايي خصوصاً انگليسيها با هدف برقراري اتحاد با ايران بر ضد دولت عثماني و برقراري روابط بازرگاني به عمل آوردند كه جزئيات اين ارتباطات و رقابتهاي كشورهاي اروپايي در دوره صفويه، افشاريه و زنديه در ايران و خليج فارس در كتب مربوط به روابط خارجي ايران ذكر شده و از بازگويي آنها در اينجا خودداري مي كنيم. دوره اي كه باموضوع بحث ما ارتباط تنگاتنگي دارد اواخر قرن هجدهم و اوايل قرن نوزدهم ميلادي است كه سالهاي اوجگيري رقابتهاي استعماري روس، انگليس و فرانسه بر سر كشورهاي خاوري و اسلامي بود. دراين سالها اهداف توسعه طلبانه روسيه تزاري از يك سو ايران را صحنه تاخت و تاز قواي تزار ساخته بود، و از سوي ديگر نقش حياتي ايران و افغانستان در صيانت از هندوستان، مستعمره زرخيز انگلستان، ايران را مورد توجه اين استعمارگر پرقدرت قرارداده بود. رقابت فرانسه با انگلستان و تمايل آن كشور به ضربه زدن بر منافع انگلستان در هندوستان نيز ارتباط با ايران را به عنوان بهترين راه وصول به هندوستان در نزد آنان داراي اهميت خاصي كرده بود. سياست خارجي و داخلي ايران تا پايان جنگهاي اول ايران و روس تحت تأثير سياستهاي اين قدرتها، پس از آن، تحت تأثير سياستهاي روس و انگليس قرار داشت. آغاز جنگهاي ايران و روس در دوره سلطنت فتحعلي شاه و ناتواني ايران در جلوگيري از تجاوزات روسيه، ايران را، كه از كمك انگلستان نااميد شده بود، متوجه فرانسه نمود