* نگاهي به تكاپوي سياسي - فرهنگي فراماسونري در ايران - 2 *

zohoor

-فراماسوني و گسترش فرهنگ غرب در ايران

برگرفته از روزنامه کیهان مورخ : سه شنبه اول خرداد 1386 - 5 جمادي الاول 1428

دكتر موسي نجفي - موسي حقاني
تهيه قانون اساسي فراماسونري توسط جيمز اندرسن و وارد كردن خاندان سلطنتي انگلستان در اين تشكيلات توسط دزاگوليه درواقع تحولي اساسي دركاركرد جمعيت بنّايي ايجاد كرد. به همين دليل اين دو تن را مي توان مؤسس سازمان فراماسونري تلقي كرد كه ديگر كاركرد آن، تعليم اصول معماري و فنون آن نبود بلكه تبديل به نهادي شده بود براي ترويج و تبليغ بورژوارزي و ليبراليسم. از نظر ماسون ها اين دوره از تاريخ فراماسونري معروف است به «فراماسونري نظري» و دوره قبل نيز معروف به «فراماسونري عملي» است.!!! در پرونده سيامك فرزد از اعضاي مؤثر تشكيلات فراماسونري ايران در اين خصوص مطلبي وجود دارد كه به اين تحول اشاره دارد: «برادران من، گروهي كه اينك بدان پيوستند از بقاياي اتحاديه هاي بنايي قديم است كه اعضاي آن در قرون وسطي از حيث دانش و آزادي نسبت به صنف هاي ديگر مقامي ممتاز داشته اند. تحولات صنف بنايان به تدريج موجب پيدايش جمعيت بنايان آزاد گرديد كه علائم و مظاهر بنّايي را شعار خويش قرار دادند ولي به جمعيت جنبه معنوي و روحاني بيشتري داده شد. » اين اظهارات، كه استاد اعظم لژ به تازه واردين القا مي كرد به شكلي مبهم به تحول صنف بنّايان اشاره دارد، بدون اينكه به كيفيت و چگونگي بروز اين تحولات بپردازد. بر اساس واقعيت هاي تاريخي واژه «فراماسونري» تا قبل از 1717 - سال تشكيل لژ بزرگ لندن - به هيچ وجه مرسوم نبوده است. آنچه تا قبل از اين تاريخ مرسوم بوده واژه «ماسونري» (ricMasonn) است كه به صنف بنّايان اطلاق مي شده است. دزاگوليه با افزودن صفت آزاد (Franc) به ابتداي اين نام در واقع سعي كرد با جعل واژه «فراماسونري» ضمن ساختن پيشينه اي كهن براي تشكيلات جديد خود، اهداف و ماهيت اين سازمان را نيز پنهان نمايد. با توجه به رسوخ آيين مسخ شده يهوديت در فراماسونري آنچه در روايت رايج به وجود آمدن تشكيلات فراماسونري - يعني به وجود آمدن فراماسونري از بقاياي جمعيت صنفي بنّايان - مجهول مي ماند چگونگي و چرايي تأثيرپذيري شديد آئين فراماسونري از فرقه هاي يهودي - صليبي به ويژه آئين رازآلود كاباليسم و رزكروا است كه در قرون 16 و 17 در اروپا به شكل گسترده اي رايج بود. منشأ فراماسونري از يهوديت به ويژه آيين رازآلود كابالسيم است كه در قرون شانزدهم و هفدهم ميلادي در اروپا به شدت رايج بود. كابالا يا قباله آيين به اصطلاح عرفاني يهود است كه در قرن سيزدهم ميلادي با تدوين كتاب ظهر «ZOHAR» شكل يك مكتب را به خود گرفت و پيروان آن معروف به كاباليست شدند. اسحاق كور از سردمداران اين جريان است كه در جنوب فرانسه مي زيست (1160 - 1235). شاگرد وي به نام موسي بن نهمان معروف به نهمانيدس (1194 - 1270) در شهر گرونا واقع در ايالت كاتوليناي اسپانيا با الهام گرفتن از نظريات وي يك مركز فعال صوفيگري يهودي ايجاد كرد. اين مركز نقش اصلي را در پيدايش فرقه كابالا ايفا كرد. آثار وي قبل از تأليف كتاب ظهر توسط موسي بن شم تاولئوني منبع اصلي آيين كابالا بود. انديشه پردازان اين آيين مدعي اند كه آيين مزبور مكمل تورات است و مضامين آن به طور شفاهي به حضرت موسي (ع) القا شده است تا وي به محرمان قوم خود ابلاغ نمايد. در قرن سيزدهم ميلادي هسته هاي فرقه كابالا در جوامع يهودي سراسر جهان گسترش يافت و ترويج آرمانهاي مسيحي را مبني بر ظهور قريب الوقوع موعود به دست گرفت و همين امر در تهييج افراد براي شركت در جنگ هاي صليبي نقش عمده اي ايفا كرد. در اسناد فلسفي به جا مانده از تشكيلات فراماسونري ايران همبستگي آيين فراماسونري را با آيين كاباليسم و تأثيرپذيري فراماسونري از آيين مزبور را به وضوح مشاهده مي كنيم. كاوي كرامپ از فراماسونهاي داراي درجه سي آيين اسكاتلندي معتقد است كه تأثيرپذيري فراماسونري از كاباليسم بيش از هر فرقه ديگري است و اشاره مي كند كه در قرون 16 و 17 ميلادي كاباليسم بر بسياري از انجمنهاي سري اروپا سيطره و نفوذ داشته است. ارتباط ژان تئوفيل دزاگوليه با خانواده لافي و ساير سرمايه اندوزان يهودي كه دراوايل قرن هيجدهم حضور شايان توجهي در لندن داشتند محمل مناسبي براي ارائه انديشه هاي جهان وطني يهود در قالب تشكيلاتي به ظاهر بي خطر به نام فراماسونري شد كه آلات و ادوات بنّايي و آيين رازآلود كابال، جاذبه هاي فريبنده آن را تشكيل مي دادند. ژان تئوفيل دزاگوليه (1683 - 1744) پسر ژان دزاگوليه، كشيش اتره بر اثر تضييقات مذهبي به همراه پدر به انگلستان مهاجرت كرد. تحصيلات ابتدايي را در مدرسه متعلق به پدر به پايان رسانيد و پس از مرگ پدر به اكسفورد رفت. در 1710 م/121 هـ/ حكم نايب كشيشي و ليسانسي خود را درعلوم و صنايع گرفت. وي بر اثر مرسوم ساختن طريقه تجارت علمي و علني در اروپا مشهور گرديد. در اوايل قرن هيجدهم اقدام به ايجاد سازمان فراماسونري كرد و باهمكاري دكتر جيمز اندرسن تشكيلات فراماسونري رادر خدمت اشرافيت نوجوي انگلستان قرار داد. فعاليت لژهاي ماسوني در انگلستان كاملاً آزاد اعلام شد و همزمان با نفوذ استعمار به مشرق زمين در خدمت مطامع استعمارگران قرار گرفت. تشكيل لژ بزرگ لندن و تلاش آن براي گسترش در انگلستان و جهان موجب بروز اختلافاتي بين فراماسونها شد كه از بطن آن جريانات مختلفي بروز نمود كه عمده ترين اين جريانات گرايش به ايجاد درجات عالي را در پي داشت. فراماسونري انگلستان پس از گسترش دراروپا و آمريكا از اوايل قرن نوزدهم متوجه ايران شد و سعي نمود با نفوذ در اين كشور از گنج گرانبهاي خود يعني هندوستان صيانت نمايد.
فراماسونري و گسترش فرهنگ غرب در ايران معاصر: موضوع تهاجم فرهنگي غرب به كشورهاي اسلامي و ساير ممالك، ارتباطي تنگاتنگ با تاريخ كشورهاي غربي، به عنوان عامل مهاجم، و ساير ملل، به عنوان كشورهاي موردهجوم، پيدا مي كند. بررسي تفصيلي اين مقوله از حوصله اين مختصر خارج است، ولي ضرورت دارد ابتدا خلاصه اي از تاريخچه شكل گيري تهاجم غرب را ذكر كنيم. برخوردهاي شرق و غرب داراي تاريخي ديرينه است و به دوره هاي باستاني مي رسد. دراين برخوردها كه عمدتاً پيامد هدفهاي توسعه طلبانه ارضي و جهانگشايي بودند، تاريخ پيروزي قطعي و دايم را براي هيچ يك از طرفين ثبت نكرده است. اين حاكي از وجود نوعي توازن قوا و عميق نبودن فاصله ميان شرق و غرب از جهت تكنيك و ابزار در آن دوره مي باشد. اقدامات فرهنگي كشورهاي غالب بر خلاف عصر جديد، كه تهاجم فرهنگي اولويت يافته است، معمولاً بعد از غلبه نظامي و براي حفظ سلطه بر كشور مغلوب صورت مي گرفت. اقدامات اسكندر مقدوني و پيروان وي در ترويج فرهنگ هلني بعد از غلبه بر ايران و مصر و. . . بيان كننده اين امر مي باشد.
ظهور دين اسلام تاريخ تخاصمات شرق و غرب راوارد مرحله جديدي كرد. پذيرش اسلام در ميان اكثريت كشورهاي شرقي به جهت ظلم ستيزي اين دين و دعوت آن به برابري و برادري موجبات گسترش بي سابقه اين دين الهي را در جهان فراهم آورد. طبيعي بود كه اين گسترش در شرق متوقف نشود و غرب را نيز مورد توجه قرار دهد. توجه مسلمانان به سرزمينهاي غربي موجب بروز درگيريهايي شد كه نتيجه اين درگيريها بيشتر به نفع مسلمانان بود. از آن پس، عقده شكست از مسلمانان به عنوان مسئله اي اساسي در ميان مسيحيان بروز كرد و مبناي برخوردهاي بعدي آنان با كشورهاي اسلامي شد. تأثيرپذيري مسيحيان از فرهنگ غني اسلامي، كه بر اثر جنگها و حضور مسلمانان در قلب اروپا ايجاد شده بود، موجب بروز تغييراتي دراروپا شد. وقوع رنسانس در اروپا و تغيير نگرش آنان به جهان، كه مصادف با آغاز ضعف مسلمين و افول قدرت آنها بود، موجبات قدرت يافتن كشورهاي غربي را فراهم آورد. اكتشافات پي در پي علمي و جغرافيايي كه راه وصول به سرزمينهاي جديد را براي اروپاييان مي گشود و چپاول منابع اين سرزمينهاي دست نخورده را ممكن مي كرد در يك رابطه متقابل باعث رشد سرمايه و پيشرفت پديده هاي علمي در آن كشورها (كشورهاي غربي) شد. اين امر سبب به وجود آمدن طبقه جديدي در اروپا شد كه به واسطه شهرنشيني به طبقه بورژوا اشتهار يافت. لازم به ذكر است كه تحولات يادشده، كه مبناي آن سوداگري بود، موجب گسترش شهرنشيني شد. از ويژگيهاي اين طبقه، نوگرايي بود و همين باعث حمايت آنان از افكار جديد و رشد علم در اروپا گرديد. با قدرت گرفتن طبقه بورژوا، آنان ديگر به داشتن نقشي حاشيه اي در مسائل اجتماعي قانع نبودند و سهم بيشتري براي خود مي خواستند. لذا با طرح شعار آزادي، برابري و برادري به مصاف فئوداليسم و كليسا و اشراف رفتند. آنچه در اين روند ( ايجاد تغييرات اجتماعي) براي طبقه بورژوا بسيار مفيد واقع شده . تشكيلات فراماسونري بود كه تا قبل از 1717 - سال تشكيل لژ بزرگ لندن - پيشينه روشن و مشخصي نداشت. اين امر آغاز تبديل «فراماسونري عملي» به «فراماسونري نظري» و به عبارت ديگر سرآغاز فعاليت تشكيلات فراماسونري بود كه در سال 1717 با تشكيل لژ بزرگ لندن و نوشتن قانون اساسي فراماسونري به دست دكتر جيمز اندرسن صورتي نهايي به خود گرفت و تبديل به تشكيلاتي سياسي در خدمت بورژوازي شد