بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب عالمین و توکلت علی الله
موضوع: توضیحاتی در مورد آیۀ ایاک نعبد و ایاک نستعین
اگر به معنای تحت الفظی آیه نگاه کنیم معنای آن به این صورت می شود « تنها تو را می پرستیم و تنها از تو یاری می جوییم». این را عرض کنیم که بیشتر هدف ما قسمت دوم آیه یعنی«ایاک نستعین» می باشد. اکنون می خواهیم بدانیم این یاری خواستن که واژه عربی اش استعانت می شود چگونه است و از چه کسی باید استعانت جست؟ در سورۀ بقره آیۀ 45 خداوند می فرماید:« واستعینوا بالصبر و الصلاه وانما لکبیره الاعلی الخاشعین». برای اینکه مطلب بهتر باز شود از کتاب حدیث نورانیت(1) استفاده می کنیم. در کتاب حدیث نورانیت حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند: به پا داشتن نماز یعنی به پاداشتن ولایت من و بر پا داشتن ولایت من سخت ودشوار است و جز فرشتۀ مقرب یا پیامبر مرسل و یا بندۀ مؤمنی که خداوند قلب او را به ایمان آزموده باشد. کسی آن را تحمل نکرده است و طاقت پذیرش آن را ندارد، و در ادامه می فرماید: مؤمن آزموده شده کسی است که چیزی از امر ما به او نمی رسد مگر اینکه سینه اش را برای پذیرفتن آن می گشاید و شک و تردید نمی کند و کسی که بگوید «چرا و چگونه؟» به راستی کافر شده است. پس تسلیم امر خدا شوید که امر خدا ما هستیم. این قسمت، از کتاب حدیث نورانیت نوشته شد تا عرض کنیم که به گفتۀ خود مولا امیرالمؤمنین (علیه السلام) اقامه نماز، اقامه ولایت ایشان است. پس زمانی که می گوییم ایاک نستعین یعنی می خواهیم درون ولایت علی (علیه السلام) باشیم. البته منظور ازاینکه می گوییم علی(علیه السلام) منظورمان تمام اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) است زیرا خود مولا می فرمایند : فلا تفرقوا بیننا فتهلکوا.
در جای دیگری از حدیث نورانیت می خوانیم: هر کس نماز را به پاداشت ولایت مرا به پاداشته و تصدیق آن سخن خداوند متعال است که می فرماید:« واستعینوا بالصبر و الصلاه وانما لکبیره الاعلی الخاشعین» مراد از صبر رسول خدا(صلوات الله علیه) و نماز بر پاداشتن ولایت من است. از این رو خداوند متعال فرموده است و انما لکبیره ونفرموده وانهما لکبیره زیرا ولایت است که تحمل آن جز برای خاشعان بزرگ وسنگین است و خاشعان همان شیعیان آگاه وروشن بین هستند.
اگر تأمل کوتاهی در فرمایشات حضرت علی (علیه السلام) کنیم می بینیم که واقعاً همین طور است. تا زمانی که رسول الله(صلوات الله علیه) با جسم مادیشان در این دنیا بودند در ظاهر هیچ اختلافی نبود ولی بعد از ایشان بود که اختلافها شروع شد وخیلی ها ولایت علی(علیه السلام) را قبول نکردند و چرا و چگونه در کارشان آوردند. پس هنگامی که خداوند در سورۀ بقره آیۀ 153 می فرمایند:« یا ایها الذین امنوا استعینوا بالصبر و الصلاه ان الله مع الصابرین» یعنی باید از صبر و نماز استعانت جست. که حضرت علی (علیه السلام) فرمودند صبر منظور پیامبر اکرم(صلوات الله علیه) ونماز هم بر پاداشتن ولایت ایشان است وباز هم به گفتن امیر المؤمنین(علیه السلام) اینها نصیب کسی نمی شود جز کسی که شک و تردید وچرا و چگونه در کارش نیاورد و تسلیم امر خداوند شود.
پس زمانی که در نماز می خوانیم ایاک نستعین (البته در تمام لحظات زندگی باید ایاک نستعین را بخوانیم) در حقیقت استعانت می جوییم که به پادارنده ولایت علی بن ابیطالب(علیه السلام) باشیم و زمانی ولایت امیر المؤمنین(علیه السلام) به پاداشته می شود که این استعانت به تمام بند بند وجودمان سرایت کرده باشد و در کارهایمان چرا و چگونه نیاوریم.
اللهم صل علی محمدوآل محمدوعجل فرجهم
.